Acil Durum Fonu Nedir? Kaç Aylık Olmalı ve Nerede Tutulur
Acil durum fonu; işten çıkarılma, sağlık masrafı, ev veya araba tamiri gibi beklenmedik durumlar için ayrılmış, ana yatırım portföyünden ayrı tutulan ve genellikle 3-12 aylık temel gidere denk gelen likit nakittir.
Kaç ay? Yaygın aralıklar gelir istikrarına göre değişir: maaşlı ve istikrarlı gelir için 3-6 ay, serbest meslek ve freelance için 6-12 ay, tek gelirli aile için 6-9 ay. Türkiye'de kur, enflasyon ve işsizlik dalgalanmaları nedeniyle pratik aralık çoğunlukla 6-9 ay olarak konumlanır. Hesap basittir: hedef = aylık temel gider × ay sayısı. Aylık 40.000 TL temel gider ve 6 aylık hedef için 240.000 TL; 50.000 TL birikimle ve ayda 8.000 TL katkıyla eksik 190.000 TL yaklaşık 24 ayda tamamlanır.
Hangi giderler dahil? Yalnızca asgari aylık giderler: kira veya konut kredisi taksiti, elektrik-su-doğalgaz-internet faturaları, market, ulaşım, sağlık sigortası primi, çocuk okul ücreti, varsa SGK isteğe bağlı prim. Tatil, hediye, eğlence, abonelikler ve dışarıda yemek hesaba girmez; bunlar acil durumda zaten kesilecek kalemlerdir.
Nerede tutulur? Likit ve düşük riskli enstrümanlar: 1-3 aylık vadelerle kademeli (laddered) TL vadeli mevduat, TL vadesiz mevduat, anlık alım-satım yapılabilen para piyasası fonu. Kur Korumalı Mevduat artık bir seçenek değildir: TCMB 23 Ağustos 2025 itibarıyla KKM hesap açılış ve yenileme işlemlerini sonlandırdı, ilgili tebliğler Ocak 2026'da yürürlükten kaldırıldı. Has altın, hisse senedi ve eurobond gibi fiyatı dalgalanan araçlar acil durum fonu için uygun değildir; kriz anında değer kaybetmiş olabilirler ve nakde dönüş süresi vardır.
Yüksek enflasyonda sabit TL nakit erir. Yaygın yapı: ilk 1-3 aylık kısım kısa vadeli, yenilemeli TL vadeli mevduatta; 3-6 aylık kısım döviz mevduatında. Amaç getiri değil, likidite ve reel değerin korunmasıdır; fon ana yatırım portföyüyle karıştırılmaz ve net servet hesabında ayrı bir kalem olarak izlenir.
Kademeli oluşturma yaygın yaklaşımdır: önce 1 aylık, sonra 3 aylık, sonra 6 aylık gider. Her aşama tamamlandığında artan katkı yatırıma yönlendirilir. Bankaların düzenli ödeme talimatı, maaş gününe kurulu otomatik birikim ve BES katkısı gibi mekanizmalar düzenliliği kolaylaştırır.
Acil durum fonu hedefini temel giderlerinizle hesaplayın, portföy getirisiyle değil. Fonun yeri paranın hızla ve kayıpsız çekilebildiği hesaplardır; getiri ikinci plandadır. Fon tamamlanınca aylık katkıyı yatırıma aktarmak akışın doğal sonraki adımıdır.
