Vadeli Mevduat
Tanım
Vadeli mevduat, bir banka nezdinde belirli bir vade için açılan ve vade boyunca anlaşılan faiz oranı üzerinden TL faiz ödenen mevduat hesabıdır. Vade dolmadan çekilen mevduatlarda faiz çoğunlukla ödenmez veya kısıtlı oranda ödenir.
Vade ve faiz yapısı: tipik vadeler 32 gün, 92 gün, 182 gün, 365 gün ve daha uzun. TCMB politika faizine bağlı olarak bankalar faiz teklifi yapar — yüksek politika faizi dönemlerinde TL vadeli mevduat faizleri %30-50 aralığına kadar yükselebilir. Bankaların ihtiyaçlarına göre kampanyalı dönemlerde piyasa ortalamasının üzerinde teklifler de sunulur.
Vergilendirme: TL vadeli mevduat faiz gelirleri vade aralıklarına göre stopaja tabidir. 6 aya kadar olanlarda %15, 6 ay-1 yıl arası %12, 1 yıldan uzun olanlarda %10 stopaj uygulanmıştır (oranlar Cumhurbaşkanlığı kararıyla değişebilir; güncel oranlar GİB sitesinde yayımlanır). KKM özel rejimine tabi mevduatların stopaj oranları farklıdır (geleneksel olarak %0).
TMSF güvencesi: TL ve döviz vadeli mevduatlar 2026 itibariyle 950.000 TL'ye kadar (TL bazda) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından güvence altındadır. Banka iflası durumunda TMSF bu limit kadar ödeme yapar. Limit zaman zaman güncellenir; güncel tutar tmsf.org.tr'de yayımlanır. Birden fazla bankada hesap açmak limit etkisini katlamak için kullanılan bir yöntemdir.
📋 Pratik Bilgi
Net mevduat faizi = brüt yıllık faiz × (1 − stopaj oranı). Örnek: %42 brüt yıllık faiz, 92 gün vade, %15 stopaj → net etkin getiri yaklaşık %35,7 yıllık eşdeğer. TÜFE'nin üzerine geçen oran ise reel faiz (TÜFE %30 ise reel getiri ~%4,4). TCMB Bankalarca Yurt İçi Mevduat İstatistikleri her ay piyasa ortalamasını yayımlar.
İlgili Terimler
Kur Korumalı Mevduat (KKM)
Kur Korumalı Mevduat (KKM), Aralık 2021'de TCMB ve Hazine tarafından açıklanan, TL mevduat tutan yatırımcıyı USD/TL kur değişimine karşı koruyan bir mevduat ürünüdür.
Stopaj
Stopaj (gelir vergisi tevkifatı), gelirin elde edildiği kaynakta — banka, işveren, fon yöneticisi tarafından — doğrudan kesilerek devlete ödenen vergi ön ödemesidir.
Repo / Ters Repo
Repo (Geri Satım Vaadi ile Alım Anlaşması — Repurchase Agreement), bir menkul kıymetin (genellikle DİBS) belirli bir tarihte daha yüksek fiyattan geri alma taahhüdü ile satılmasıdır. Ters repo, aynı işlemin karşı taraf perspektifidir — alıcı sıfatıyla.