TCMB Politika Faizi
Tanım
TCMB politika faizi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın bankalara haftalık repo ihaleleriyle sağladığı kısa vadeli fonlamanın oranıdır ve para politikasının temel aracıdır.
TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) ayda bir kez (belirlenen takvime göre) toplanır ve politika faizi kararını açıklar. Politika faizi yükseldiğinde bankalar TCMB'den daha pahalıya borçlanır, bu durum mevduat ve kredi faizlerine yansır; tüketim ve kredi büyümesi yavaşlar; enflasyon baskısı azalır. Politika faizi düşürüldüğünde tersi etki gözlemlenir.
TCMB politika faizi tarihsel veriler: Mart 2024'te %50, ardından kademeli olarak azaltıldı; 2025 ortasında %40 civarında, 2026 başında daha düşük seviyelere indi (TCMB PPK toplantı kararları). Türkiye'de politika faizi enflasyon hedefiyle yakın takip edilir — TCMB'nin orta vadeli enflasyon hedefi %5'tir, bu hedefe yakınsadıkça politika faizi de azalır.
Politika faizi mevduat faizleri için doğrudan referans değildir; ancak güçlü pozitif korelasyon vardır. Bankalar mevduat faizlerini politika faizi + spread olarak belirler. Konut kredisi, ihtiyaç kredisi, ticari kredi faizleri ve TL fonların performansı politika faizi yörüngesine göre değişir. Reel faiz politika faizinin TÜİK enflasyonundan çıkarılmasıyla bulunur.
📋 Pratik Bilgi
TCMB politika faizi kararları tcmb.gov.tr üzerinden eş zamanlı olarak yayımlanır. PPK toplantı tarihleri yıl başında ilan edilir. Politika faizi değişimi tipik olarak 3-6 ay içinde mevduat ve kredi faizlerine yansır; bu gecikme döviz piyasası ve yurtiçi talep dinamiklerine göre değişir.
İlgili Terimler
Reel Faiz
Reel faiz, nominal faiz oranından enflasyon oranının düşülmesiyle elde edilen, yatırımın satın alma gücündeki gerçek değişimi gösteren orandır.
TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi)
TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi), hane halkının tüketim sepetindeki mal ve hizmet fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen ve Türkiye'nin resmi enflasyon göstergesi olan istatistiktir.
Bileşik Faiz
Bileşik faiz, bir yatırımın faizinin hem anaparaya hem de önceki dönemlerde tahakkuk eden faizlere uygulanması ile elde edilen kazançtır.