Maaş ve birikimlerinin enflasyon karşısında ne kadar eridiğini hesapla. Zammın yeterli mi gör.
Hesaplama: Reel getiri = nominal getiri − enflasyon. 100.000 TL nakit, yıllık %40 enflasyonla 5 yıl sonra reel olarak 100.000 ÷ 1,40⁵ = 18.594 TL satın alma gücüne karşılık gelir (kümülatif −%81). Sıfır reel kayıp için gerekli yıllık nominal getiri eşiği = enflasyon oranı.
🧪 Zam yeterli mi?
5 yıl sonra reel değer
Zammın Enflasyonu Yeniyor
| Yıl | Reel Değer | Kayıp |
|---|---|---|
| Yıl 1 | ₺71.429 | 28.57% |
| Yıl 2 | ₺51.020 | 48.98% |
| Yıl 3 | ₺36.443 | 63.56% |
| Yıl 4 | ₺26.031 | 73.97% |
| Yıl 5 | ₺18.593 | 81.41% |
Reel faiz: TL mevduat net faizi − TÜİK enflasyonu
Türkiye'de reel getiri ölçümü için kullanılan veri kaynakları: TÜİK aylık enflasyon (TÜFE), TCMB politika faizi, banka TL/USD/EUR mevduat tarifeleri, TEFAS fon getirileri, BIST 100 endeks değişimi. Negatif reel faiz dönemleri (mevduat faizi enflasyondan düşük) ve pozitif reel faiz dönemleri (mevduat faizi enflasyondan yüksek) tarihsel olarak yaşanmıştır.
Felix, dolar pozisyonunu, TL mevduatını, altın ve BIST yatırımını tek uygulamada takip eder.
Richify'ı İndir — ÜcretsizTÜİK'in 2026 başlangıcında açıkladığı yıllık tüketici enflasyonu yaklaşık %38-45 bandında seyretmiştir (resmi rakam aylık güncellenir). Beklenti enflasyonunun (TCMB Beklenti Anketi) 2026 sonu için %25-30 aralığında olduğu ifade edilmiştir. Resmi rakamlar tuik.gov.tr'de aylık olarak yayımlanır. Bağımsız ENAGrup endeksi tarihsel olarak TÜİK rakamlarının 1.5-2 katı civarında çıkmıştır — gerçek hayat enflasyonun TÜİK rakamından daha yüksek olabileceğini gösterir.
Reel maaş artışı formülü: [(1 + zam) ÷ (1 + enflasyon)] − 1. Örnek: 50.000 TL → 70.000 TL'ye %40 zam, yıllık enflasyon %50 ise reel artış: (1,40 / 1,50) − 1 = −%6,67. Yani %40 nominal zam, %50 enflasyon karşısında reel olarak %6,67 kayıp anlamına gelir. Reel maaşın sabit kalması için: zam = enflasyon. Reel maaşın artması için: zam > enflasyon. Reel maaşın azalması: zam < enflasyon.
Yaklaşık 5 yıllık (2019-2024) TL bazlı nominal kümülatif getiri verileri: gram altın ~%700, USD mevduat ~%650, BIST 100 endeks ~%540, TL vadeli mevduat ~%280. Aynı dönemde TÜİK TÜFE kümülatif artışı ~%540. Kaynaklar: TCMB, Borsa İstanbul, Dünya Altın Konseyi. Her aracın vergi yükü, likidite süresi, asgari tutar şartı ve işlem maliyeti farklıdır: BIST 100 fonu TEFAS üzerinden minimum 1 TL'den alınabilir, yıllık yönetim ücreti %0,5-2; USD mevduat vadesiz %0,5-1, vadeli %1-4 USD net faiz; altın alış-satış makası ~%0,5-1,5; eurobond minimum nominal değeri genellikle USD 1.000 üstü ve aracı kurum komisyonu uygulanır.
TÜİK Türkiye'nin resmi istatistik kurumudur ve uluslararası standartlarda (UN, OECD) çalışır. Ancak son yıllarda (özellikle 2022-2023 yüksek enflasyon döneminde) bağımsız ekonomistlerin oluşturduğu ENAGrup endeksi TÜİK rakamlarının 1.5-2 katı çıkmıştır. Bu durum hane halklarının gerçek enflasyon hissinin TÜİK rakamından çok daha yüksek olduğunu yansıtır. Kıyaslayıcı endeksler: ENAGrup (enagrup.org), Bahçeşehir Üniversitesi BETAM enflasyon endeksi. Gerçek enflasyon hissini değerlendirmek için: kendi sepetini oluştur (kira, market, ulaşım, fatura) ve aylık fiyat değişimlerini izle.
Reel faiz formülü: [(1 + nominal faiz) ÷ (1 + enflasyon)] − 1. Yaklaşık hesap için: reel faiz ≈ nominal faiz − enflasyon. Örnek: TL mevduat brüt %45, stopaj sonrası net %38. Yıllık enflasyon %42 ise reel faiz: (1,38 / 1,42) − 1 = −%2,82. Pozitif reel faiz için stopaj sonrası net mevduat oranı enflasyondan yüksek olmalıdır. Güncel hesap için veri kaynakları: TCMB EVDS (evds.tcmb.gov.tr) mevduat faiz oranları + TÜİK aylık TÜFE yıllık değişim verisi.
Reel değer formülü: bugünkü tutar ÷ (1 + enflasyon)^yıl. Yıllık ortalama %30 enflasyonla: 100.000 ÷ 1,30⁵ = 26.933 TL satın alma gücü (kümülatif −%73). Yıllık %50 enflasyonla: 100.000 ÷ 1,50⁵ = 13.169 TL (kümülatif −%87). Bu rakamlar TL nakit olarak (faiz/getiri uygulanmadan) tutulduğu durumu gösterir. Sıfır reel kayıp için gerekli yıllık nominal getiri eşiği = enflasyon oranı. Nominal getiri > enflasyon olduğunda reel getiri pozitiftir.