Hazine Bonosu
Tanım
Hazine Bonosu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 1 yıldan kısa vadelerle ihraç edilen, iskontolu satılarak vade sonunda nominal değer üzerinden ödenen TL cinsinden devlet iç borçlanma senedidir.
İskontolu yapı: bono nominal 100 TL üzerinden ihraç edilir; ihale fiyatı nominalin altındadır (örneğin %95). Yatırımcı 95 TL öder, vade sonunda 100 TL alır. Aradaki fark (5 TL) iskonto getirisidir. Vade dönemleri tipik olarak 91, 182, 273 ve 364 gündür. Yıllık eşdeğer getiri (compound) ihaleye göre değişir; TCMB politika faizine yakın seyreder.
İhale ve ikincil piyasa: ihaleler Hazine'nin yayımladığı takvim doğrultusunda gerçekleştirilir. Bireysel yatırımcılar ihalede genellikle %0,1-1 aralığında pay alır (çoğunlukla bankalar piyasanın baskın katılımcısıdır). İkincil piyasa: bankalar ve aracı kurumlar arasında günlük likidite ile işlem görür; bireyler ikincil piyasadan tek emirle bono alabilir. Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'nda da işlem görür.
Vergi avantajı ve risk: Türkiye'de bireysel yatırımcılar için Hazine bonosu iskonto geliri %0 stopaja tabidir (geleneksel uygulama). Risk profili: TL cinsinden Türkiye Hazine'sinin iç borçlanma riski. Vade sonuna kadar tutulması durumunda nominal ödeme garantilidir; vade öncesi satılırsa piyasa faiz seviyesine göre fiyat dalgalanır.
📋 Pratik Bilgi
Banka platformlarında Hazine bonosu 'Devlet Tahvili Yatırım Hesabı', 'TL Yatırım Bonosu' gibi farklı isimlerle sunulabilir. Net getiri, alış fiyatı ve vade sonu nominal arasındaki farktan hesaplanır. TCMB politika faizinin Hazine ihale getirisine kıyaslanması, hangi enstrümanın o anda daha avantajlı olduğunu gösterir.
İlgili Terimler
DİBS (Devlet İç Borçlanma Senetleri)
DİBS (Devlet İç Borçlanma Senetleri), Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın TL cinsinden iç finansman ihtiyacı için ihraç ettiği menkul kıymetlerin genel adıdır. Vadesi 1 yıldan kısa olanlar 'Hazine bonosu', 1 yıl ve üzeri olanlar 'devlet tahvili' olarak adlandırılır.
Repo / Ters Repo
Repo (Geri Satım Vaadi ile Alım Anlaşması — Repurchase Agreement), bir menkul kıymetin (genellikle DİBS) belirli bir tarihte daha yüksek fiyattan geri alma taahhüdü ile satılmasıdır. Ters repo, aynı işlemin karşı taraf perspektifidir — alıcı sıfatıyla.
Vadeli Mevduat
Vadeli mevduat, bir banka nezdinde belirli bir vade için açılan ve vade boyunca anlaşılan faiz oranı üzerinden TL faiz ödenen mevduat hesabıdır. Vade dolmadan çekilen mevduatlarda faiz çoğunlukla ödenmez veya kısıtlı oranda ödenir.