DİBS: Devlet İç Borçlanma Senetleri
DİBS (Devlet İç Borçlanma Senetleri), Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın TL cinsinden iç finansman ihtiyacı için ihraç ettiği menkul kıymetlerin genel adıdır. Vadesi 1 yıldan kısa olanlar 'Hazine bonosu', 1 yıl ve üzeri olanlar 'devlet tahvili' olarak adlandırılır.
Türler: (1) İskontolu Hazine Bonosu — vadesi 1 yıldan kısa, ıskontolu satılır, vade sonunda nominal ödenir. (2) Sabit Kuponlu Devlet Tahvili — periyodik (genellikle 6 ayda bir) sabit kupon ödemeli, vade 1-10 yıl. (3) TÜFE Endeksli Devlet Tahvili (TÜFEX) — anaparası ve kuponu TÜFE'ye endeksli; reel getiri sağlar. (4) Kira Sertifikası (Sukuk) — Hazine'nin İslami finans yöntemiyle ihraç ettiği faizsiz benzer enstrüman.
İhraç ve alım: Hazine ihaleleri her ay belirli bir takvim doğrultusunda yapılır (ihale takvimi hazine.gov.tr'de yayımlanır). Bireysel yatırımcılar ihalelere doğrudan katılamaz; ancak ihaleye katılan banka veya aracı kurumlardan ikincil piyasa alım yapabilir. Banka platformlarında DİBS sıklıkla 'Devlet Tahvili Yatırım Hesabı' kategorisinde sunulur.
Vergilendirme: bireysel yatırımcılar için DİBS faiz/iskonto geliri ve alım-satım kazançları %0 stopaja tabidir (geleneksel olarak); bu Türkiye'de bireyleri DİBS'e teşvik eden vergi avantajıdır. Ancak oranlar Cumhurbaşkanlığı kararıyla değişebilir; güncel duruma GİB üzerinden bakılması gerekir. TÜFEX gibi enflasyona endeksli tahvillerde reel getiri korunur, ancak likidite sabit kuponlulara göre düşük olabilir.
İkincil piyasada DİBS fiyatları piyasa faiz oranlarıyla ters yönde hareket eder — faiz düşerse mevcut tahvilin fiyatı yükselir. Vade sonuna kadar tutulması durumunda alım anındaki getiri (Yield to Maturity) kazanılır. TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS) DİBS verim eğrilerini gerçek zamanlı yayımlar.
