Stopaj
Tanım
Stopaj (gelir vergisi tevkifatı), gelirin elde edildiği kaynakta — banka, işveren, fon yöneticisi tarafından — doğrudan kesilerek devlete ödenen vergi ön ödemesidir.
Türkiye'de stopaj 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde düzenlenir. Mevduat faizi stopaj oranları vade ve mevduat türüne göre değişir. Cumhurbaşkanlığı kararlarıyla periyodik olarak güncellenir. Vergi avantajlı dönemlerde TL mevduat stopajı tarihsel olarak %0, %3, %5, %7,5, %10 ve %15 oranlarında uygulanmıştır. Döviz mevduat faizi stopajı genellikle daha yüksektir (örneğin %15-25 aralığı).
Eurobond faizi tarihsel olarak %0 veya %10 stopaja tabi olmuştur (yatırımcının niteliği ve emisyon tarihine göre değişebilir). Yatırım fonu kar payı satışında stopaj uygulanır (oran fon türüne göre değişir). Hisse senedi alım-satım kazancı tarihsel olarak BIST'te düşük stopajla veya stopajsız işleme tabi olmuştur (geçici ihraç primi süreleri vs.).
Stopaj nihai vergi olarak işlem görür mevduat faizi gibi kaynaklarda — yani yatırımcı gelir vergisi beyannamesine bu geliri eklemek zorunda değildir. İşveren ücretinden kesilen stopaj ise yıllık toplam gelirde mahsuplaşır; gelir vergisi tarifesine göre fazla ödenmişse iade edilir, eksik kalmışsa ek beyan gerektirir.
📋 Pratik Bilgi
Stopaj oranları sıkça güncellenir. Resmi Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr) sayfaları güncel oranları yayımlayan kaynaklardır. Mevduat ürününü açmadan veya yatırım yapmadan önce güncel stopaj oranı kontrol edilmelidir; yıllık net getiri stopaj sonrası hesaplanmalıdır.
İlgili Terimler
BES (Bireysel Emeklilik Sistemi)
BES (Bireysel Emeklilik Sistemi), bireylerin kendi iradeleriyle katkı yaparak uzun vadeli emeklilik birikimi oluşturduğu, %30 devlet katkısı ile teşvik edilen bir tasarruf sistemidir.
TEFAS
TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu), Türkiye'deki yatırım fonlarının aracı kurumlardan bağımsız olarak tek bir platformdan alınıp satılabildiği elektronik sistemdir.
Kur Korumalı Mevduat (KKM)
Kur Korumalı Mevduat (KKM), Aralık 2021'de TCMB ve Hazine tarafından açıklanan, TL mevduat tutan yatırımcıyı USD/TL kur değişimine karşı koruyan bir mevduat ürünüdür.