BIST 100
Tanım
BIST 100, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler arasında piyasa değeri ve işlem hacmi bakımından en yüksek 100 şirketi içeren ve halka açıklık oranı ile ağırlıklandırılmış bir borsa endeksidir.
BIST 100 endeksi 1986 yılında 1 baz puan ile başlatıldı ve Türkiye sermaye piyasasının en geniş referans göstergesi olarak kullanılır. Endeks değeri her işlem gününde sürekli olarak hesaplanır ve seansın kapanışında o günkü resmi kapanış değeri olarak yayımlanır. Endekste yer alan şirketler her üç ayda bir gözden geçirilir; hacim ve piyasa değeri kriterlerini sağlamayan şirketler endeksten çıkarılarak yerine yenileri alınır.
BIST 100'e iki yolla erişilir: (1) Doğrudan endeksdeki hisse senetlerini tek tek almak — aracı kurum hesabı (İş Yatırım, Garanti BBVA Yatırım, Ak Yatırım, Yapı Kredi Yatırım vs.) açıldıktan sonra mümkündür. (2) BIST 100'ü takip eden endeks fonu almak — TEFAS üzerinden (örn. Akportföy BIST 100 Endeks Fonu, İş Portföy BIST 100 Endeks Fonu) yıllık yönetim ücreti %0,5-1,5 aralığında işlem görür.
BIST 100'ün TL bazlı kümülatif getirisi 2019-2024 döneminde yaklaşık %540 oldu (BIST kapanış verileri). Aynı dönemde TÜFE (TÜİK) kümülatif yaklaşık %540, gram altın yaklaşık %700, USD mevduat yaklaşık %650 oldu. Endeksin reel getirisi yıllık enflasyon oranıyla karşılaştırılarak hesaplanır.
📋 Pratik Bilgi
BIST 100 sürekli hesaplanan bir endeks olduğu için her iş gününde değer alır. Endeksin tarihsel performansı borsaistanbul.com'da yayımlanır. Endeks fonları aracılığıyla tek bir işlemle 100 şirkete birden pozisyon alınabilir; doğrudan hisse alımı ise her şirket için ayrı işlem gerektirir.
İlgili Terimler
TEFAS
TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu), Türkiye'deki yatırım fonlarının aracı kurumlardan bağımsız olarak tek bir platformdan alınıp satılabildiği elektronik sistemdir.
Bileşik Faiz
Bileşik faiz, bir yatırımın faizinin hem anaparaya hem de önceki dönemlerde tahakkuk eden faizlere uygulanması ile elde edilen kazançtır.
Reel Faiz
Reel faiz, nominal faiz oranından enflasyon oranının düşülmesiyle elde edilen, yatırımın satın alma gücündeki gerçek değişimi gösteren orandır.