BES (Bireysel Emeklilik Sistemi) Nedir?
BES (Bireysel Emeklilik Sistemi), bireylerin kendi iradeleriyle katkı yaparak uzun vadeli emeklilik birikimi oluşturduğu, %20 devlet katkısı ile teşvik edilen bir tasarruf sistemidir. Oran 7 Ocak 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile %30'dan %20'ye indirilmiştir.
BES'te bireyler bir emeklilik şirketinde sözleşme açar ve düzenli katkı paylarını yatırır. Devlet, bireysel katkının %20'sini emeklilik birikimine ekler (1 Ocak 2026 öncesinde %30 idi). Devlet katkısına esas katkı payının yıllık üst sınırı brüt asgari ücretin yıllık tutarıdır: 2026 için 396.360 TL, buna karşılık gelen azami yıllık devlet katkısı 79.272 TL'dir (asgari ücret zammına bağlı olarak yıllık güncellenir).
BES birikiminin yatırıldığı emeklilik fonları çeşitlidir: hisse fonu, borçlanma araçları fonu, kıymetli maden fonu, fon sepeti fonu, dengeli fon, OKS (Otomatik Katılım Sistemi) standart fonu vs. Birey portföyü dilediği zaman değiştirebilir; yıllık 6 fon değişiklik hakkı vardır (genelde ücretsiz). Yönetim ücreti yıllık fon büyüklüğü üzerinden %1-2,28 aralığında alınır (SPK ve EGM düzenlemesine tabi).
Vergi: 10 yıl ve 56 yaş şartını dolduran BES birikiminden çıkış halinde stopaj %5 olarak uygulanır (son güncel oran). Daha kısa süreli çıkışlarda stopaj %10 veya %15 olarak uygulanır. Devlet katkısı 10 yıl tutulduktan sonra hak edilir; daha erken çıkışta devlet katkısı kısmi olarak kaybedilir. Sistemden hak ediliş şartlarını sağlamadan çıkış stopaj oranı yüksektir.
BES'te %20 devlet katkısı bireysel katkının üzerine eklenir, bu tasarruf miktarını matematiksel olarak %20 oranında artırır. Devlet katkısının yıllık üst sınırı asgari ücrete bağlı olduğundan, yıllık katkı tutarınız bu sınırı aşıyorsa fazlası için devlet katkısı uygulanmaz.
