YTM (Yatırımcı Tazmin Merkezi)
Tanım
Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), bir aracı kuruluşun (aracı kurum, banka, portföy yönetim şirketi) sermaye piyasası işlemlerinden doğan yükümlülüklerini yerine getiremediği durumlarda yatırımcılara, kanunla belirlenmiş limit dahilinde tazminat ödeyen kamu kurumu niteliğindeki tüzel kişiliktir.
Tazminat limiti: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde her yıl SPK Kurul kararıyla güncellenir. 2025-2026 dönemi için yatırımcı başına yaklaşık 990.000-1.000.000 TL aralığında uygulanmaktadır (kesin tutar için ytm.gov.tr referans alınmalı). Aynı yatırımcının aynı kuruluşta birden fazla hesabı olsa da limit kişi başına uygulanır. Tazminat süreci, SPK'nın aracı kurumun yükümlülüklerini yerine getiremediğine dair kararından sonra başlar.
Kapsam ve istisnalar: YTM kapsamı (1) sermaye piyasası araçları (hisse, yatırım fonu, tahvil, bono) ve (2) bu araçlardan doğan nakit alacakları (örnek: hisse satışından kalan TL bakiye) içerir. Kapsamına girmeyen unsurlar: piyasa kayıpları (hisse fiyatı düşüşü), ürün getiri vaatlerinin yerine getirilmemesi, kötü yatırım kararları sonucu kayıplar. YTM, mevduat sigortası TMSF'nin sermaye piyasası karşılığıdır — TMSF banka mevduatlarını, YTM aracı kurum işlemlerini garanti eder.
Pratik kullanım: aracı kurumun iflas veya tasfiyesi durumunda yatırımcıların pay ve fon varlıkları MKK'da kayıtlı olduğu için doğrudan iade edilir. Tazminat YTM'den ancak nakit yükümlülükler veya kapsamdaki diğer kayıplar için talep edilir. Geçmişte SAYA Yatırım, Eti Menkul gibi aracı kurumların tasfiyelerinde YTM ödemeleri yapılmıştır. Başvuru süresi ve süreci YTM tarafından duyurulur.
📋 Pratik Bilgi
Birden fazla aracı kurumla çalışmak, YTM tazminat limitinin etkin kullanımını sağlar — her kuruluşta ayrı limit geçerlidir. Pay yatırımları MKK'da olduğu için aracı kurumun batması durumunda paylar zaten yatırımcı kayıtlıdır; YTM nakit ve süreç gecikmeleri için bir koruma katmanıdır.
İlgili Terimler
MKK (Merkezi Kayıt Kuruluşu)
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Türkiye'de hisse, yatırım fonu katılma payı, varlık dayalı menkul kıymetler, kira sertifikaları gibi tüm kaydi sermaye piyasası araçlarının saklanması, kayıtlarının tutulması ve takas işlemlerinin yapılması ile görevli kuruluştur.
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye sermaye piyasalarının ABD'deki SEC'e benzer şekilde düzenlenmesi ve denetlenmesi için 1981'de Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulan idari ve mali özerkliğe sahip bağımsız kamu kurumudur.
Borsa İstanbul (BIST)
Borsa İstanbul A.Ş. (BIST), Türkiye'nin tek menkul kıymet borsası olup, 2013 yılında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) ve İstanbul Altın Borsası'nın (İAB) birleşmesiyle kurulmuştur.