Döviz Kuru Nedir? USD/TL Gösterge Kuru ve Değer Kaybı
Döviz kuru, bir yabancı para biriminin Türk lirası cinsinden fiyatıdır. Türkiye'de en çok izlenen kur USD/TL'dir; TCMB her iş günü saat 15:30'da gösterge döviz kurlarını ilan eder ve bankalar kendi alış-satış kurlarını bu referans etrafında belirler.
Güncel ve tarihsel seviye: 17 Eylül 2026 itibarıyla TCMB gösterge kuru 1 USD = 48,59 TL'dir. Kur 2 Ocak 2018'de 3,77 TL, 31 Aralık 2024'te 35,34 TL idi — yaklaşık %837 artış. 2022'de 1 USD ortalama 17 TL civarındaydı. Günlük kur tcmb.gov.tr ve EVDS (evds.tcmb.gov.tr) üzerinden yayımlanır.
TL'nin değer kaybı formülü: değer kaybı = 1 − (eski kur ÷ yeni kur). 2022'deki 17 TL'den 48,59 TL'ye: 1 − (17 ÷ 48,59) = %65,01. Maaş örneği: 50.000 TL aylık maaş, 48,59 kurunda 50.000 ÷ 48,59 = 1.029 USD'dir; 2022'den 2026'ya ortalama maaşlar dolar bazında %30-50 gerilemiştir. Aynı hesap birikimler ve kira için de yapılır.
Kurun diğer fiyatlara geçişi: TL bazlı gram altın fiyatı = (uluslararası altın fiyatı USD/ons × USD/TL) ÷ 31,1035. Altın 4.370 USD/ons ve kur 48,59 iken gram altın ≈ 6.827 TL'dir; yani gram altının TL fiyatı hem ons fiyatına hem kura bağlıdır. İthal mal, yakıt ve dövizle fiyatlanan hizmetler kur artışını enflasyona taşır; bu geçişkenlik TCMB'nin faiz kararlarında izlediği başlıklardan biridir.
Dövizle ilgili ürünler ve vergiler: dolar mevduatının TL bazlı getirisi = USD faizi + kur değişimi; USD mevduat faizi genellikle %1-4 net, TL mevduat ise Ağustos 2026'da brüt %35-45 bandındadır. Bireylerin döviz alımında BSMV uygulanır ve oran dönem dönem %0, %0,2 ve %1 olarak belirlenmiştir. Kur Korumalı Mevduat sona ermiştir: TCMB 23 Ağustos 2025'te yeni hesap açılış ve yenilemeyi durdurdu.
Kur riski, gelir ve giderin farklı para birimlerinde olmasından doğar: TL maaş alıp döviz cinsinden kira veya taksit ödeyen hane kur artışında zarar görür; döviz geliri olan hane ise TL giderlerinde avantajlıdır. Net servet ve fırsat maliyeti hesaplarında TL yanında dolar veya gram altın cinsinden takip, kur etkisini enflasyon etkisinden ayırmaya yarar.
Kur değişimini 'kaç TL arttı' yerine yüzde değer kaybı olarak hesaplayın: 1 − (eski ÷ yeni). Dolar bazlı takip için TCMB gösterge kurunu, alım-satım için bankanızın satış kurunu ve makasını kullanın; iki rakam aynı gün farklı olabilir.
