Mediaan en gemiddelde: waarom het gemiddelde vermogen 2,5 keer het doorsnee vermogen is
De mediaan is de waarde waar precies de helft van de huishoudens of personen onder zit en de helft boven; het gemiddelde is de som van alle waarden gedeeld door het aantal. Omdat vermogen en inkomen scheef verdeeld zijn, met een lange staart naar boven, ligt het gemiddelde altijd boven de mediaan en zegt de mediaan meer over het doorsnee huishouden.
Vermogen: mediaan € 135.500, gemiddelde € 333.500, een factor 2,5, omdat de rijkste 10 % 56 % van het totaal bezit. Het gemiddelde beschrijft hoeveel er per huishouden zou zijn als alles gelijk verdeeld was; de mediaan beschrijft het huishouden in het midden.
Inkomen: mediaan € 34.300, gemiddelde € 42.200, een kleinere kloof, omdat inkomens minder scheef verdeeld zijn dan vermogens. Hier vertekent iets anders: het CBS telt deeltijders en gepensioneerden mee, waardoor de mediaan onder het voltijdsalaris ligt dat de meeste mensen als 'normaal' zien.
Welke wanneer: voor 'hoe sta ik ervoor' de mediaan of nog beter het percentiel; voor 'hoeveel is er in totaal' het gemiddelde. Krantenkoppen kiezen meestal het gemiddelde, omdat het groter is. Per leeftijdsgroep worden beide preciezer, omdat vermogen zich over een leven opbouwt.
Valkuilen: kleine groepen schommelen sterk; vermogensstatistieken meten de top slecht en onderschatten daardoor het gemiddelde; en pensioenaanspraken ontbreken helemaal, wat vooral de mediaan drukt, omdat pensioen gelijker verdeeld is dan ander vermogen.
Vergelijk jezelf met de mediaan van je leeftijdsgroep, niet met het landelijke gemiddelde, en volg daarna je eigen lijn: de richting van jaar tot jaar zegt meer dan de plek. Richify toont mediaan, gemiddelde en je eigen positie op één scherm.
